Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages
">
Film i fotografia, Wszystkie wpisy

Rozdzielczości nagrywania filmów
Czas czytania: 5 minut

Czym jest rozdzielczość? Co jest aspect ratio? Full HD czy 4K – która opcja lepsza i dlaczego? Czym jest downscaling? Co oznacza zapis 1080p, a co 1080i? Poznaj wszystkie najpopularniejsze rozdzielczości nagrywania filmów!

Ze słowem “rozdzielczość” zetknął się chyba każdy. To, co warto zaznaczyć na samym wstępie, to fakt, że za wyższą rozdzielczością nie zawsze idzie wyższa jakość. Jest to jeden z parametrów, który na nią wpływa, ale nie jedyny. Za jakością nagrywanych filmów stoją również m.in.: bitrate, ilość bitów w palecie kolorów, subsampling oraz kodek. O tych aspektach przeczytasz jednak w oddzielnym artykule. 

Co to jest piksel?

Żeby lepiej zrozumieć zagadnienie rozdzielczości – zacznijmy od samych podstaw. Obraz wyświetlany na ekranie monitorów składa się malutkich cząsteczek zwanych pikselami. Piksel nie ma ściśle standaryzowanego rozmiaru ani kształtu. Przyjmuje on jednak najczęściej formę kwadratu lub prostokąta, rzadziej trójkąta. 

A zatem widziany z daleka obraz to nic innego jak ogromny zbiór wielu nagromadzonych pikseli. Każdy pojedynczy piksel składa się najczęściej z 3 jeszcze mniejszych fragmentów (tzw. subpikseli), z których każdy emituje światło o innej barwie – czerwonej, zielonej lub niebieskiej. Kolor pojedynczego piksela jest więc wypadkową składowych subpikseli.

ZOBACZ TAKŻE: “Stabilizacja obrazu w filmie”

Co to jest rozdzielczość?

Wyświetlany na monitorze obraz skomponowany jest ze skończonej liczby pikseli. Rozdzielczość to parametr mówiący o tym ile pikseli w poziomie, a ile w pionie składa się na cały obraz. Podawana jest w postaci dwóch cyfr rozdzielonych znakiem “x” np. 1920 x 1080, co w tym przypadku oznacza 1920 pionowych linii pikseli oraz 1080 poziomych.

Dla ułatwienia, oprócz zapisu cyfrowego, rozdzielczości posiadają swoje nazwy. I tak rozdzielczość 1280 x 720 pikseli nazywana jest HD (od słów high-definition), a wymiary 1920 x 1080 to inaczej Full HD. Słynna rozdzielczość o nazwie ogólnej 4K ma wiele odmian. Najpopularniejszą z nich jest 4K dla formatu telewizyjnego 16:9, zwana również Ultra HD, o wymiarach 3840 x 2160. Mniej popularną (z nazwy) jest rozdzielczość QHD lub inaczej Quad HD o wymiarach 2560 x 1440 pikseli.

Litera “K” w nazwach rozdzielczości np. 4K, 6K, 8K, wzięła się od słowa kilo, które oznacza tysiąc. Cyfra poprzedzająca K związana jest z dłuższą przekątną obrazu. A zatem obraz o wymiarach 6144 x 3456 pikseli nazwiemy 6K, a taki o wymiarach 8192 x 4608 to 8K. 

Czym jest aspect ratio?

Aspect ratio, czyli po polsku format obrazu, to inaczej iloraz długości do wysokości obrazu, wyrażony w postaci dwóch liczb rozdzielonych dwukropkiem, który czytamy jako „na”. A zatem 16:9 czytamy szesnaście na dziewięć i jest to jeden z najpopularniejszych formatów. Jest on powszechnie wykorzystywany w telewizji oraz internecie. Format 16:9 wyrażony w pikselach to właśnie Full HD (1920 x 1080) oraz 4K (3840 x 2160).

Coraz bardziej popularne w social mediach stają się również video w pionie (wertykalne). Mają one odwrócone proporcje, czyli 9:16. Popularnym w przeszłości aspect ratio było 4:3. Zbliżony do kwadratu format wynikał z ówczesnych ograniczeń technologicznych. Będąc w kinie przywykliśmy do szerszego obrazu, bardziej panoramicznego. A to za sprawą stosowanego tam formatu 2,39:1 (oraz m.in. 1,85:1).

Co to znaczy, że obraz jest z przeplotem?

Może spotkałeś się kiedyś z zapisem „1080p” oraz „1080i”? Literka „p”  jest skrótem od słowa progressive, co oznacza obraz progresywny – bez przeplotu. Oznaczenie „i” pochodzi od interlaced, czyli obrazu z przeplotem. Czym jest przeplot? W uproszczeniu chodzi o to, że w jednej, pojedynczej klatce obrazu są dwa pola – jedno składające się z linii parzystych, a drugie nieparzystych i wyświetlane są na zmianę. W przypadku obrazu progresywnego takiego zabiegu nie ma, w danym momencie wyświetlany jest cały obraz. 

Obraz z przeplotem wymaga mniejszej szerokości pasma, co jest istotne w przypadku telewizji, jednak obraz jest zauważalnie gorszej jakości. Zwłaszcza na ujęciach w ruchu można dostrzec artefakty, rozmycia i nieostrości względem obrazu tej samej rozdzielczości, ale bez przeplotu. Dlatego paradoksalnie obraz w rozdzielczość 1080i jest słabszej jakości od obrazu o rozdzielczości 720p. Progresywny obraz 720p zawiera więcej detali i mniej artefaktów od obrazu FullHD z przeplotem. 

ZOBACZ TAKŻE: “Rodzaje planów, kadrowanie, trójpodział i złoty podział”

Downscaling i upscaling

Mówiąc o rozdzielczościach, warto wspomnieć o downscalingu oraz upscalingu. Jak pewnie się domyślasz – pojęcia te związane są ze skalowaniem obrazu. Downscaling to skalowanie w dół, a upscaling – w górę. Po co nagrywać film w 4K, a renderować go do FullHD? Powodów jest conajmniej kilka:

  • obraz 4K zeskalowany do 1080p jest bardziej ostry ze względu na większą gęstość pikseli
  • obraz 4K można bezstratnie stabilizować i kropować (przybliżać) nawet o 200% bez straty jakości przy renderze do 1080p
  • po downscalingu pliki zajmują mniej miejsca na dysku i są łatwiejsze w edycji

Upscaling czyli nagrywanie w niższej rozdzielczości i renderowanie filmu do wyższej, często wiąże się z utratą jakości. Tu warto powtórnie zaznaczyć, że nie tylko “rozszerzanie” rozdzielczości ma wpływ na jakość obrazu, ale i bitrate nagrania, ilość bitów w palecie kolorów, subsampling czy użyty kodek video.

Dlatego też może okazać się, że ujęcie w bardzo dużym bitracie wyrenderowane do wyższej rozdzielczości ma lepszą jakość od nagrania już w tej docelowo-wyższej rozdzielczości, ale przy pozostałych słabych parametrach.

ZOBACZ TAKŻE: “Rodzaje obiektywów – podstawowe informacje”

Rozdzielczości oraz proporcje obrazu na YouTube

Platforma YouTube umożliwia dodawanie filmów w różnych rozdzielczościach. Standardowym współczynnikiem proporcji filmów na YouTube odtwarzanych na komputerze jest popularne 16:9. W przypadku innych proporcji, np. 4:3 lub pionowych filmów 9:16 odtwarzanych na komputerach, YouTube może automatycznie dodać białe (lub w motywie ciemnym – ciemnoszare) wypełnienie obrazu od boków lub u góry i dołu.

Dla domyślnego aspect ratio 16:9, YouTube zaleca renderować filmy w poniższych rozdzielczościach: 

  • 240p: 426 x 240 pikseli
  • 360p: 640 x 360 pikseli
  • 480p: 854 x 480 pikseli
  • 720p: 1280 x 720 pikseli
  • 1080p: 1920 x 1080 pikseli
  • 1440p: 2560 x 1440 pikseli
  • 2160p: 3840 x 2160 pikseli


Czy ten artykuł był dla Ciebie przydatny? Koniecznie podziel się swoją opinią w komentarzu poniżej! Zapraszam Cię do obserwowania mojego profilu na facebooku, aby nie przegapić publikacji nowych artykułów!

Zobacz także:

Film i fotografia, Wszystkie wpisy

Słowniczek terminów filmowych
Czas czytania: 7 minut

Czym różni się kadr od ujęcia? Czym jest kaszeta? Do czego służy butterfly? Co to jest blooper? Poznaj słowniczek terminów filmowych, czyli popularnych słów, z którymi możesz się zetknąć na planie oraz na etapie postprodukcji video.

Branża filmowa, jak każda, posiada swój specyficzny język. Przyjrzyjmy się różnym nazwom oraz terminom, które wykorzystywane są często na planach zdjęciowych. Warto zaznaczyć, że duża część słownictwa została zapożyczona z języka angielskiego.

Słowniczek terminów filmowych

kadr – to inaczej pole widzenia aparatu lub kamery. Jego wielkość uzależniona jest od rodzaju matrycy lub wymiarów naświetlanego materiału światłoczułego. Jeśli coś znajduje się w polu widzenia kamery, to mówimy, że “jest w kadrze“. 

ujęcie (shot) – to pojedynczy zarejestrowany materiał filmowy, od momentu włączenia nagrywania, do chwili jego zatrzymania. Jest to podstawowy element filmu.

cięcie (cut) ma dwa znaczenia. Po pierwsze, jest to zakończenie ujęcia. Cięciem nazywa się też gwałtowne przejście z jednego ujęcia do drugiego.

jump cut – czyli cięcie skokowe, to zabieg montażowy, który polega na pocięciu jednego długiego ujęcia na wiele krótszych. Najczęściej, dla lepszego efektu, kamera nagrywająca ujęcie pozostaje nieruchoma, a obiekty w kadrze zmieniają swoje położenie. Jump cuty często stosuje się np. w teledyskach.

przebitki (b-rolle) – to dodatkowe ujęcia, które wykorzystywane są w montażu do przykrywania głównego materiału (a-rolla), najczęściej wywiadu. Określenie a-roll wyszedł z użycia, natomiast b-roll dobrze przyjął się w branży filmowej. Jego polska nazwa to po prostu przebitka. B-rolle służą urozmaiceniu materiału, pojawiają się w trakcie wywiadu, często nawiązują do poruszanego w rozmowie tematu.

czołówka – to początkowa część filmu, w której pojawia się tytuł produkcji, imię oraz nazwisko reżysera, scenarzystów, głównego operatora, aktorów pierwszoplanowych itd. Czołówka zazwyczaj posiada swój podkład muzyczny. Z kolei na końcu filmu pojawia się tzw. tyłówka zawierająca więcej informacji o twórcach produkcji.

ujęcie wprowadzające (establishing shot) – jest to ujęcie, które często pojawia się pomiędzy scenami i służy przedstawieniu widzowi w jakim miejscu i czasach rozgrywa się dana akcja.

PRZECZYTAJ WIĘCEJ: “Rodzaje planów, kadrowanie, trójpodział i złoty podział”

źrodło: filmcloud

kaszeta – w języku potocznym są to czarne pasy od góry i dołu, dzięki którym obraz ma sprawiać wrażenie panoramicznego. Kaszety stosuje się w celu uzyskania tzw. film looku (wyglądu obrazu znanego z kina).

klatkarz (framerate) – jest to po prostu ilość klatek na sekundę, które rejestruje aparat lub kamera. Dla kamer realizujących produkcje kinowe są to często 24 klatki na sekundę. Inne bardzo popularne klatkarze to 25 oraz 30 klatek na sekundę. Więcej o framerate przeczytasz w oddzielnym artykule.

off lub inaczej dźwięk z offu – to słyszany w trakcie filmu głos spoza kadru, najczęściej nagrany osobno w studiu. Z offu często korzysta się np. w reklamach, gdy słychać głos aktorka/aktorki, a w międzyczasie na ekranie pojawiają się przebitki z różnych miejsc i wydarzeń. 

postsynchrony – tak nazywa się nagrany w studiu dźwięk, zsynchronizowany z wcześniej nagranym obrazem. Realizacja postsynchronów wygląda często tak, że aktorzy oglądają zmontowane już fragmenty filmu i “na żywo” dogrywają do nich swój głos oraz np. odgłosy walki. Następnie montażysta wpasowuje nagrany dźwięk w film.

voice-over – to inaczej głos lektora w filmie lub reklamie. Co ciekawe, Polska jest jednym z niewielu krajów na świecie (obok krajów byłego Związku Radzieckiego), w którym stosuje się tzw. szeptankę, czyli nałożenie głosu lektora na oryginalną ścieżkę dźwiękową filmu. W niemal wszystkich państwach używane są napisy lub dubbing.

lokacja – w slangu filmowym jest to lokalizacja, w której powstają nagrania do filmu. Poszukiwanie lokacji na etapie preprodukcji filmu lub reklamy nazywane jest scoutingiem, a osobą odpowiedzialną za znajdowanie takich miejsc oraz ich zabezpieczanie na czas nagrań jest location manager

making of lub BTS (od behind the scenes) to dodatkowy materiał filmowy przedstawiający kulisy powstawania danej produkcji. Making of często składa się z wywiadów z reżyserem, scenarzystami, producentami oraz obsadą aktorską. BTS wykorzystywany jest zazwyczaj jako osobny, “ekskluzywny” materiał promocyjny filmu w telewizji lub internecie.

Słowniczek terminów filmowych

wrap – to jeden z najbardziej wyczekiwanych momentów w czasie produkcji filmu. Reżyser obwieszcza na planie “It’s a wrap!”, oznacza to zakończenie zdjęć. Film trafia do montażu i postprodukcji. Czasem odbywa się tzw. wrap party, czyli impreza dla ekipy filmowej i obsady z okazji zakończenia nagrań.

blooper to po prostu wpadka popełniona przez obsadę lub ekipę filmową w trakcie nagrywania sceny. Najczęstszym blooperem jest pomylenie lub zapomnienie przez aktorów tekstu. Potknięcia trafiają się zarówno w filmie, radiu jak i telewizji – szczególnie w programach na żywo.

ZOBACZ TAKŻE: “Występowanie przed kamerą – jak dobrze to zrobić?”

scenopis jak sama nazwa sugeruje, zawiera dokładny opis realizowanych scen. Dokument ten tworzy się w oparciu o scenariusz produkcji. Scenopis zawiera precyzyjny opis każdego z ujęć, ruchy kamery, dialogi oraz zachowanie aktorów w trakcie przebiegu sceny. 

storyboard – czyli rysunkowa forma scenopisu. Ułatwia pracę reżyserowi, scenarzystom, operatorowi kamery, aktorom oraz montażystom. Zawiera rozrysowane poszczególne ujęcia, często z zaznaczeniem ruchu aktorów oraz kamery. Obrazkowe scenopisy tworzy, w języku branży, storyboardzista.

fotosy tak nazywa się zdjęcia wykonane przez fotosistę podczas kręcenia scen do filmu. Fotosy służą m.in. do tworzenia plakatów reklamowych, materiałów promocyjnych, dokumentacji produkcji oraz po prostu jako pamiątka. 

blenda – to materiał odbijający światło, służący do doświetlenia fotografowanych lub nagrywanych osób oraz przedmiotów. Blenda może mieć różne rozmiary, kształty (owal, koło, prostokąt, trójkąt itd.) oraz kolory powierzchni odbijającej np. złota, srebna, biała.

butterfly – ma conajmniej 2 znaczenia. Po pierwsze jest to schemat oświetleniowy polegający na tym, że źródło światła ustawione jest bezpośrednio przed oraz nad fotografowanym obiektem lub postacią. W drugim znaczeniu butterfly to rodzaj modyfikatora światła. Składa się on z ramy oraz naciągniętego na nią materiału służącego do dyfuzji lub odbijania oświetlenia.

źródło: www.manfrotto.com

flaga – na zdjęciu powyżej, zwana także w slangu filmowców murzynem, stworzona z materiału nieprzepuszczającego światła. Służy do odcinania zbędnych promieni świetlnych. Ustawia się ją najczęściej na statywie, przy lampach lub oknach.

mattebox (kompendium) – to akcesorium montowane na końcu obiektywu kamery, widoczne na fotografii poniżej. Kompendium blokuje wpadające promienie świetlne powodujące różne odblaski i flary, a także posiada miejsce na mocowanie różnych filtrów.

deadcat – niewątpliwie brutalna nazwa dla osłony przeciwwietrznej na mikrofon. Deadcat wykonany jest ze sztucznego futra i stanowi dodatkową ochronę przed szumem i niepożądanymi dźwiękami powodowanymi przez silny wiatr.

follow focus – to mechanizm, za pomocą którego manualnie zmienia się ostrość na obiektywie. Osobą obsługującą follow focus na planie filmowym jest ostrzyciel (focus puller). Może on sterować ostrością bezpośrednio przy kamerze, lub w przypadku zestawów bezprzewodowych – na odległość, ze specjalnego pilota. 

szwenk w slangu filmowym jest to szybki i dynamiczny ruch kamery, najczęściej w bok, powodujący rozmycie obrazu. 

Słowniczek terminów filmowych

V-lock akumulator z mocowaniem w kształcie litery V (V-Mount). Jest to bardzo popularne złącze, które znajdziemy w wielu profesjonalnych kamerach, monitorach, lampach oraz innych akcesoriach filmowych.

renderowanie – w znaczeniu filmowym, jest to proces przeprowadzany przez oprogramowanie montażowe, w wyniku którego z sekwencji edytorskiej powstaje gotowy do obejrzenia film. 

green screen – to zielone tło, które można podmienić w postprodukcji na dowolny obraz. Innym często wykorzystywanym przy produkcji filmów kolorem jest niebieski (blue box). Dlaczego akurat te kolory? Ponieważ są one uważane za najbardziej różniące się od koloru skóry, a przy tym najrzadziej występujące w rekwizytach oraz kostiumach. 

kluczowanie (keying) – to termin związany z techniką green screen. Kluczowanie to inaczej proces postprodukcyjny wycinania obiektu z tła o jednolitej barwie.

DOP/DP – to skrócona nazwa głównego operatora kamery (z ang. Director of Photography).

gaffer – to osoba na planie filmowym, która zajmuje się ustawianiem światła oraz modyfikatorów. Gafferem określa się również głównego oświetlacza (w Polsce używa się także pojęcia Mistrza Oświetlenia), a osoby pracujące pod jego komendą – świetlikami lub oświetlaczami. 

VFX – z ang. visual effects. Są to wszystkie dodatkowe elementy wizualne filmu, najczęściej wygenerowane komputerowo na etapie postprodukcji. 

SFX – z ang. sound effects. To inaczej efekty dźwiękowe, często niezarejestrowane bezpośrednio w trakcie sceny, a dodane na etapie postprodukcji. Przykładowe SFX’y to strzał z pistoletu, szumiący wiatr, czy odgłosy walki.


Czy ten artykuł był dla Ciebie przydatny? A może znasz inne pojęcia, które mogłyby znaleźć się w tym słowniczku terminów filmowych? Daj koniecznie znać w komentarzu poniżej! Zapraszam Cię do polubienia mojego profilu na facebooku, aby być zawsze na bieżąco z nowymi publikacjami na blogu!


Zobacz także:

Film i fotografia, Wszystkie wpisy

Rodzaje obiektywów – podstawowe informacje
Czas czytania: 6 minut

Jakie wyróżniamy rodzaje obiektywów? Czym jest ogniskowa? Co to znaczy, że obiektyw jest jasny? Do czego służy obiektyw “fish eye” i “tilt-shift”? Poznaj podstawowe informacje o obiektywach, które powinien znać każdy fotograf oraz twórca video!

Jeśli dopiero wkraczasz w świat filmu i fotografii – może Ci się wydawać to nieco dziwne, że jest tak dużo różnych rodzajów obiektywów. Nierzadko zdarza się, że kosztują one więcej od samego “body” aparatu.

Bez obiektywu nie powstanie żadne wyraźne zdjęcie, ani kadr filmu. To właśnie m.in. obiektyw determinuje to, w jaki sposób pokażemy scenę oraz ile szczegółów będzie w niej widocznych. Na cenę obiektywu wpływa wiele czynników:

  • producent
  • jakość wykonania
  • materiały wykorzystane do jego produkcji
  • jasność obiektywu (czyli najmniejsza możliwa wartość ustawienia przesłony, np. f 1.4)
  • budowa obiektywu – zastosowane technologie

Czym jest ogniskowa obiektywu?

 

Ogniskowa jest jednym z kluczowych parametrów określających obiektyw. Z technicznego punktu widzenia jest to, podana w milimetrach, odległość pomiędzy soczewką skupiającą światło a punktem skupienia promieni świetlnych padających z tej właśnie soczewki. Nazwa “ogniskowa” wzięła się od ogniska – pojęcia stosowanego w optyce, które oznacza punkt przecięcia się promieni świetlnych.

Wszystkie pojęcia na tym blogu staram się przedstawiać od strony praktycznej, dlatego z góry uprzedzam, że stosuję  pewne uproszenia, aby nie zagłębiać się w matematykę, optykę oraz fizykę. Spójrz na poniższą grafikę.

 

Możesz zauważyć, że ogniskowa ma związek z kątem widzeniaIm krótsza (mniejsza) ogniskowa – tym szerszy kąt widzenia. Zatem obiektyw o przykładowej ogniskowej 16mm, pozwoli na pokazanie w kadrze o wiele szerszego planu, niż np. obiektyw z ogniskową 300mm. 

Wyróżniamy obiektywy stałoogniskowe, żargonowo zwane “stałkami” (np. 50mm) oraz zmiennoogniskowe, tzw. zoomy (np. 70-200mm). W przypadku tych drugich, mówiąc potocznie, istnieje możliwość przybliżania oraz oddalania kadru, czyli zmieniania kąta widzenia z szerszego na węższy. W przypadku obiektywów stałoogniskowych takiej możliwości nie ma.

ZOBACZ TAKŻE: “Czym jest pełna klatka? Podstawy foto-video”

Co to znaczy, że obiektyw jest jasny?

Drugim, po ogniskowej, parametrem określającym obiektyw jest jego jasność. Wyrażana jest najczęściej w postaci litery “f” oraz cyfry (np. f 1.8). Im mniejsza wartość “f”, tym obiektyw jest jaśniejszy, to znaczy więcej światła może dostać się przez ten obiektyw na matrycę. Przykładowo obiektyw o jasności f 1.4 o wiele lepiej sprawdzi się w trudnych warunkach oświetleniowych np. w nocy, od obiektywu o maksymalnej jasności f. 5.6.

Z reguły im obiektyw jest jaśniejszy – tym droższy. Dlatego często do zestawu z aparatem producenci dołączają tańsze i gorszej jakości tzw. obiektywy kitowe (z ang. kit – zestaw), które cechują się mocno przeciętnym światłem np. f 3.5 .

Więcej o przesłonie i jasności obiektywu możesz przeczytać w artykule “Co to jest ekspozycja? Podstawy foto-video”, do którego serdecznie Cię zapraszam.

Rodzaje obiektywów – dlaczego jest ich sporo?

Na rynku obecnych jest dużo różnych rodzajów obiektywów – każdy typ ma swoje zgoła określone przeznaczenie. To jakiego z nich użyjesz, w dużym stopniu zależy od tego co zamierzasz fotografować lub nagrywać. Inny obiektyw wykorzystasz do zdjęć np. skoczków narciarskich w locie, czy piłkarzy grających na boisku, inny do fotografowania kropli rosy, a jeszcze inny do portretów. 

Obiektywy standardowe

Obiektywy standardowe posiadają najczęściej ogniskową w zakresie od 35 do 70mm. Spośród wszystkich rodzajów – obiektywy tej kategorii najbardziej odpowiadają w przybliżeniu sposobowi postrzegania przez oko człowieka. Podręcznikowym przykładem obiektywu standardowego jest stałoogniskowa Sigma A 50 mm F1.4 DG.

Obiektywy szerokokątne

To zdjęcie wykonano obiektywem szerokokątnym

Jak sama nazwa wskazuje, obiektywy te umożliwiają tworzenie szerokich kadrów. Szeroki kąt widzenia sprawdza się m.in. w fotografii krajobrazów, architektury czy w przypadku dynamicznych ujęć reporterskich. Obiektywy szerokokątne mają małe ogniskowe np. 10-20mm czy 8-15mm.

Wyróżniamy dwa rodzaje obiektywów szerokokątnych – takie, które nie zniekształcają obrazu (w profesjonalnym nazewnictwie rektalinearne) oraz fish-eye. Obiektywy typu rybie oko powodują beczkowate zakrzywienia na brzegach kadru. Są wykorzystywane np. w teledyskach czy fotografii krajobrazowej. Przykładowym obiektywem tego rodzaju jest Canon EF 8-15 mm f/4L Fisheye USM.

Obiektywy makro

Zdjęcie wykonane obiektywem makro

Obiektywy makro stosowane są tam, gdzie mamy do czynienia z bardzo małymi obiektami takimi jak np. krople wody, owady czy ziarna. Obiektywy te umożliwiają ostrzenie zdjęć z niewielkich odległości, najczęściej krótszych niż 30 cm. W makrofotografii najczęściej korzysta się z dużych wartości przesłon, na przykład 2.8, a zatem maksymalna jasność obiektywu nie jest aż tak ważna. 

W przypadku obiektywów makro szczególnie istotna jest tzw. skala odwzorowania, podawana za pomocą dwóch liczb np. 1:2. Oznacza to, że obiekt o rzeczywistej długości 4cm zostanie odwzorowany w aparacie jako dwukrotnie mniejszy – 2 centrymetrowy. Przy skali odwzorowania 5:1 ten sam obiekt będzie pięciokrotnie większy i tak dalej. Przykładowym obiektywem makro jest Canon EF 100mm f/2.8L Macro IS USM.

Teleobiektywy

Tak wygląda przykładowe zdjęcie wykonane za pomocą teleobiektywu

Możliwe, że będąc na jakimś wydarzeniu sportowym lub oglądając je w telewizji dostrzegłeś fotografów z olbrzymimi obiektywami. Są to tzw. teleobiektywy, ich ogniskowe rozpoczynają się od około 70mm i sięgają 200, 300, czy nawet 600mm i więcej! Wykorzystywane są na przykład w fotografii sportowej, reporterskiej czy dzikiej natury.

Warto zwrócić uwagę na fakt, że teleobiektywy można również wykorzystywać w fotografii portretowej (w umownym zakresie pomiędzy ok. 70mm – 135mm). Obiektywy te dobrze oddają proporcje ludzkiej sylwetki oraz twarzy. Przykładowym teleobiektywem jest Canon EF 70-200mm f/2.8 L IS III USM.

Obiektywy portretowe

W przypadku zdjęć portretowych bardzo często tło pozostaje rozmyte, skupiając tym samym uwagę odbiorcy na postaci. Aby uzyskać taki efekt, stosuje się obiektywy umożliwiające szerokie otwarcie przesłony rzędu f 1.8, czy nawet f 1.4. Obiektywy portretowe najczęściej posiadają ogniskową w zakresie od 70-135mm. Przykładem typowego obiektywu portretowego jest stałoogniskowy Canon EF 85mm f/1.4L IS USM.

Obiektyw tilt-shift

Obiektyw typu tilt-shift jest rzadko spotykany, ale warto o nim wspomnieć. Umożliwia on tworzenie oryginalnych rozmyć. Zwróć uwagę na powyższą fotografię. Konstrukcja obiektywu tilt-shift (z ang. tilt – pochył, shift – przesuw) pozwala na przesunięcie tzw. osi optycznej czyli w praktyce – korekcję perspektywy zdjęcia.

Fotografowane obiekty wyglądają wówczas jak makieta architektoniczna. Przykładowym obiektywem tego typu jest Canon TS-E 17mm. 

Obiektywy anamorficzne

Obiektywy anamorficzne, choć powoli przebijają się do świata fotografii, wiodą prym w kinowych formatach. Dzięki specjalnie zaprojektowanej konstrukcji soczewek kompresują one obraz rzucany na matrycę kamery, który na etapie postprodukcji zostaje rozciągnięty.

Dzięki temu otrzymuje się panoramiczny, kinowy look przy jednoczesnym zachowaniu głębi ostrości. Filmowe obiektywy anamorficzne są wyjątkowo drogie – ich ceny sięgają nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych za sztukę. 

Rodzaje mocowań obiektywów

Na rynku obecnych jest wiele różnych mocowań. Każda marka sprzętu foto-video tworzy własne serie obiektywów, które są kompatybilne jedynie z jej urządzeniami. I tak Canon i jego obiektywy posiadają mocowanie o nazwach EF, EF-S i EF-M (oraz gama obiektywów nowej generacji z mocowaniem RF), w przypadku Nikona jest to bagnet Nikon F oraz Nikon 1 i tak dalej, i tak dalej.

Warto także wspomnieć o producentach takich jak SIGMA, Tamron czy Tokina, oferujących różne rodzaje obiektywów z mocowaniami kompatybilnymi z aparatami i kamerami wielu marek. Na rynku dostępne są również różne przejściówki, umożliwiające podłączenie np. starych obiektywów z aparatów analogowych pod nowe konstrukcje. 


Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny? Podziel się swoją opinią w komentarzu poniżej! Serdecznie zapraszam Cię na mojego facebooka, aby być zawsze na bieżąco z nowymi publikacjami na blogu!


Zobacz także:

Film i fotografia, Wszystkie wpisy

Rodzaje planów, kadrowanie, trójpodział i złoty podział
Czas czytania: 8 minut

Jakie wyróżniamy rodzaje planów filmowych? Na czym polega trójpodział oraz kadrowanie według złotego podziału? Czym różni się plan totalny od ogólnego? Czym jest ujęcie POV? Poznaj podstawowe terminy wykorzystywane w produkcjach filmowych i nie tylko!

źródło: “Gambit Królowej” (2020) reż. Scott Frank, Netflix

Sceny filmowe najczęściej składają się z kilku, a czasem nawet kilkudziesięciu różnych ujęć. Dzięki zróżnicowanym kadrom uwaga widza może być sprytnie przenoszona pomiędzy bohaterami oraz przedmiotami grającymi w danej scenie. Przez wykorzystanie wielu perspektyw, oglądający może poznać lepiej lokalizację, w której rozgrywa się aktualnie akcja, dostrzec emocje bohaterów czy zauważyć istotne dla fabuły detale.

Sceny na planie filmowym często nagrywane są jednocześnie na kilka kamer, z których każda ustawiona jest w innym miejscu. Ułatwia to późniejszy montaż i pozwala ukryć ewentualne błędy popełnione w trakcie nagrywania (np. widoczne w kadrze mikrofony lub niepożądane elementy niebędące scenografią).

Co to jest plan filmowy?

źródło: “Gambit Królowej” (2020) reż. Scott Frank, Netflix

W znaczeniu operatorskim, plan filmowy jest sposobem postrzegania przez kamerę znajdujących się w kadrze obiektów w stosunku do tła, które je otacza. Mówiąc prostym językiem – plany różnią się od siebie w zależności od tego jak wiele widzowi pokazują. 

Dla lepszego zobrazowania tematu, przyjrzyjmy się różnym planom na przykładzie znakomitego mini-serialu Netflixa “Gambit Królowej” (2020) reż. Scott Frank.

Plan totalny

źródło: “Gambit Królowej” (2020) reż. Scott Frank, Netflix

Plan totalny to najszerszy z możliwych planów. Może być realizowany zarówno z ziemi, jak i powietrza (np. z drona, helikoptera lub samolotu). Plan totalny stosuje się najczęściej do pokazania widzowi w jakim miejscu i czasach rozgrywają się sceny w filmie. Często takim ujęciom towarzyszą napisy precyzujące np. “Mexico City, Wrzesień 1985”.

W planie totalnym najczęściej widzimy wielką przestrzeń. Zazwyczaj nie sposób na nim rozpoznać bohaterów. Ujęcia te wykorzystuje się przeważnie jako przejścia pomiędzy scenami w filmie. 

ZOBACZ TAKŻE: “Występowanie przed kamerą – jak dobrze to zrobić?”

Plan ogólny

źródło: “Gambit Królowej” (2020) reż. Scott Frank, Netflix

W planie ogólnym widz zapoznaje się z akcją. Sylwetki bohaterów, co prawda małe, są już dla niego rozpoznawalne. W kadrze widocznych jest dużo elementów, istnieje możliwość przeczytania np. szyldów sklepów czy nazw ulic.

Plan ogólny ma za zadanie wprowadzić oglądającego w akcję, najczęściej po prostu pokazać dokąd zmierzają bohaterowie lub w jakim otoczeniu się znajdują. W przykładowym ujęciu widzimy główną postać serialu zmierzającą, wraz ze swoją opiekunką, w kierunku sklepów. Prawdopodobnie zatem udają się na zakupy.

Plan pełny

źródło: “Gambit Królowej” (2020) reż. Scott Frank, Netflix

W planie pełnym można dostrzec całą sylwetkę bohaterów – od stóp do głów. Jednocześnie jest to węższy kadr od planu ogólnego. Stosuje się go często w większych pomieszczeniach np. salach, korytarzach czy halach. Emocje bohaterów wciąż są słabo widoczne, ale można dostrzec kontekst akcji.

Na przykładowym kadrze powyżej widzimy wprowadzenie do całej sekwencji turnieju szachowego. Plan pełny informuje widza o tym, że główna bohaterka będzie się musiała zmierzyć ze sporym gronem przeciwników jednocześnie. Jeszcze nie wiemy jakie nią kierują emocje. 

Plan amerykański

źródło: “Gambit Królowej” (2020) reż. Scott Frank, Netflix

Plan amerykański przedstawia postacie do wysokości kolan (lub bioder). Ten rodzaj kadrowania jest często wykorzystywany w trakcie dialogów pomiędzy bohaterami. Możliwe jest już dostrzeżenie mimiki oraz obserwowanie gestykulacji aktorów. 

Otoczenie bohatera schodzi na drugi plan, czasami bywa delikatnie rozmyte. Widz powinien skupić się na postaci w kadrze, w tym przypadku jest to Harry Beltik, który przychodzi porozmawiać z główną bohaterką – Beth Harmon.

ZOBACZ TAKŻE: Co to jest prequel, sequel, spin off?

Plan średni

źródło: “Gambit Królowej” (2020) reż. Scott Frank, Netflix

Pewnie zdążyłeś już zauważyć, że przechodzimy powoli od ogółu do szczegółu. Plan średni to kolejny etap “zbliżania się” do bohaterów. Wykorzystywany jest w trakcie trwania dialogów, często w następstwie planu amerykańskiego. 

W planie średnim postacie widoczne są od pasa w górę. Kluczową rolę odgrywa tu gestykulacja oraz mimika bohaterów. To w tym kadrze często dochodzi do wyznań pomiędzy postaciami czy emocjonalnych zwierzeń. Plan średni zwany jest również planem półpełnym.

Półzbliżenie

źródło: “Gambit Królowej” (2020) reż. Scott Frank, Netflix

Kolejnym rodzajem planu jest półzbliżenie. Bohater w tym kadrze widoczny jest najczęściej od połowy klatki piersiowej w górę. Tło za postacią odgrywa w tym momencie mało znaczącą rolę. W półzbliżeniu nie doświadczymy również gestykulacji. Liczą się tu głównie emocje i to one wychodzą przed szereg. 

Półzbliżenie stosowane jest w celu stworzenia więzi pomiędzy widzem, a bohaterem – przejrzeniu się bliżej jego rozterkom lub radości. Takie kadrowanie dodaje scenie dramatyzmu i dynamiki.

Zbliżenie (close-up)

źródło: “Gambit Królowej” (2020) reż. Scott Frank, Netflix

Głowa bohatera lub filmowany przedmiot wypełnia w zbliżeniu prawie cały kadr. Tło jest najczęściej zupełnie rozmyte. Na pierwszym planie znajdują się emocje bohaterów. Close-upy często stosuję się w momentach kulminacyjnych, np. gdy postać dowiaduje się istotnych rzeczy. 

Detal

źródło: “Gambit Królowej” (2020) reż. Scott Frank, Netflix

Detal to najwęższy z możliwych kadrów. Pokazujemy w nim wycinek danego przedmiotu (w tym przypadku szachownicy) lub ciała np. ust pomalowanych szminką. Detal potrafi być jeszcze o wiele mniejszy, niż na powyższym przykładzie, np. kropla wody czy ziarnko piasku.

Takie kadrowanie służy skupieniu uwagi widza na konkretnym elemencie, kluczowym dla rozwoju fabuły. W detalu pokażemy np. ważne rozegranie w szachach, bliznę bohatera po przebytej walce czy łzę spływającą po policzku postaci. 

ZOBACZ TAKŻE: Jak zostać filmmakerem? – cz.1

Perspektywa w filmie

źródło: “Gambit Królowej” (2020) reż. Scott Frank, Netflix

Oprócz ilości postaci oraz szczegółów widocznych w kadrze, operator ma możliwość ustawienia kamery pod różnymi kątami. Obrana perspektywa nigdy nie jest przypadkowa. To starannie zaplanowany zabieg, który często ma na celu podkreślenie sytuacji, w której znajdują się bohaterowie. Perspektywa wpływa na to, jak widz postrzega daną scenę. Przyjrzyjmy się temu bliżej.

Zwróć proszę uwagę na słowa “może” wykorzystane poniżej, które nie równają się z “musi”. Sztuka operatorska nie ma sztywnych ram, a co kreatywniejsi twórcy bawią się formą.

Perspektywa neutralna

źródło: “Gambit Królowej” (2020) reż. Scott Frank, Netflix

W przypadku perspektywy neutralnej, kamera ustawiona jest mniej-więcej na poziomie wzroku bohatera. Jest to najbardziej naturalne dla widza położenie, ponieważ na co dzień postrzega on świat właśnie z tej wysokości. Perspektywa ta jest często wykorzystywana np. w filmach dokumentalnych.

Kamera ustawiona na poziomie wzroku w trakcie dialogu dwojga bohaterów może podświadomie pokazywać, że są oni równi sobie. Żadne z nich nie próbuje się wywyższać w rozmowie, prawić morałów lub pouczać. Perspektywa neutralna może ukazywać, że bohaterowie rozmawiają jak równy z równym – szczerze i otwarcie. 

Perspektywa od góry (ptasia)

źródło: “Gambit Królowej” (2020) reż. Scott Frank, Netflix

Kamera ustawiona nad głową bohatera pozwala dostrzec czasem więcej niż on. Widz może rozejrzeć się lepiej po otoczeniu, w którym znajduje się filmowa postać. Ptasia perspektywa wykorzystywana jest często do przedstawiania lokacji lub podkreślenia emocji bohatera.

Kamera ustawiona pod tym kątem pojawia się np. w momencie, gdy przed bohaterem staje jakiś problem do rozwiązania, dowiaduje się on czegoś istotnego lub pogrąża w rozpaczy. Obiekty znajdujące się pod kamerą wydają się być mniejsze i niższe niż w rzeczywistości. Postać w kadrze jest powiązana ze swoim otoczeniem, może się wydawać nawet nim przytłoczona.

Perspektywa od dołu (żabia)

źródło: “Gambit Królowej” (2020) reż. Scott Frank, Netflix

Przeciwieństwem do perspektywy od góry jest tzw. perspektywa żabia. Gdy kamera ustawiona jest od dołu, obiekty w kadrze wydają się być większe i wyższe niż w rzeczywistości. Perspektywy tej często używa się do podkreślenia pewności siebie i stanowczości bohatera

Trójpodział kadru – na czym polega?

źródło: “Gambit Królowej” (2020) reż. Scott Frank, Netflix

Przyjrzyj się powyższemu kadrowi, który został przedzielony dwoma równymi liniami pionowymi oraz poziomymi. Białe punkty przecięcia się tych linii to miejsca, w które statystycznie najczęściej wędruje ludzki wzrok – zwane są one mocnymi punktami. Zasada ta dotyczy zarówno filmu, fotografii, czy nawet malarstwa.

Reguła trójpodziału polega na takim ustawieniu kadru, aby przedmiot lub postać znajdowała się w minimum jednym z czterech mocnych punktów. W tym przypadku bohater umieszczony został w lewym górnym oraz lewym dolnym mocnym punkcie. Trójpodział to coś, z czego zdecydowanie warto korzystać przynamniej na początku swojej przygody z filmowaniem lub fotografią. 

ZOBACZ TAKŻE: 10 serialów, które warto obejrzeć

Złoty podział – co to takiego?

źródło: “Gambit Królowej” (2020) reż. Scott Frank, Netflix

Złoty podział to inna, chociaż podobna do trójpodziału metoda kadrowania. Obraz również dzielimy za pomocą dwóch linii pionowych oraz poziomych, ale w taki sposób jak na załączonej powyżej grafice. Dlaczego tak? Jeśli mamy się w to zagłębić, trzeba niestety sięgnąć do matematyki.

Stosunek długości dłuższego poziomego odcinka do krótszego jest taki sam jak suma długości obu do dłuższego odcinka. Jest to tzw. boska proporcja, która wykorzystywana była już od starożytności m.in. w architekturze i różnych dziedzinach sztuki. W praktyce filmowej oznacza to umieszczanie obiektów w conajmniej jednym z czterech punktów przecięcia według złotego podziału.

Łamanie zasad kadrowania

źródło: “Jak powstawał Gambit Królowej” (2020) prod. Netflix

Wszystkie powyższe informacje są podstawową wiedzą, którą powinen posiadać każdy filmmaker i operator kamery. Nie oznacza to jednak, że zawsze należy się trzymać wszystkich reguł i zasad. Jak mawia klasyk “Zasady są po to, żeby je łamać”. Należy to jednak robić przemyślanie i kreatywnie.

Na początku przygody z filmowaniem staraj się jak najczęściej trzymać zasady trójpodziału. Przyjrzyjmy się jeszcze na koniec innym, ciekawym metodom kadrowania.

źródło: “Gambit Królowej” (2020) reż. Scott Frank, Netflix

POV (z ang. Point of View) to specyficzny rodzaj ujęcia. Polega on na przedstawieniu sceny z punktu widzenia jednego z bohaterów (albo przedmiotu) – można powiedzieć “jego oczami”.

Na powyższym przykładzie widzimy sytuację losowania szachów z perspektywy Beth. Pan Shaibel patrzy wprost do kamery, na główną bohaterkę.

źródło: “Gambit Królowej” (2020) reż. Scott Frank, Netflix

Kamera ustawiona prostopadle do ziemi, do tego często przesuwająca się w płaszczyźnie poziomej lub oddalająca/przybliżająca się do gruntu, to inny przykład ciekawego kadrowania.

Tego typu ujęcia wykorzystuje się do pokazania widzowi szerszego otoczenia bohaterów, budowania napięcia, dramatyzmu, czy po prostu jako urozmaicenia od standardowego kadrowania z ziemi. 


Czy ten artykuł pomógł Ci pogłębić swoją wiedzę? Daj znać w komentarzu poniżej! Zapraszam Cię serdecznie na mój profil na facebooku, aby być zawsze na bieżąco z publikacjami nowych artykułów na tym blogu!

Zobacz także:

Film i fotografia, Wszystkie wpisy

Występowanie przed kamerą – jak dobrze to zrobić?
Czas czytania: 7 minut

Jak dobrze wypaść przed obiektywem? Poznaj 10 wskazówek zanim rozpoczniesz występowanie przed kamerą! O czym warto pamiętać i dlaczego ubiór jest ważny? Czy tempo mówienia naprawdę robi różnicę? Czym jest prompter i jak z niego korzystać?

Wystąpienia przed kamerą stają się coraz bardziej popularne. Wystarczy spojrzeć na social media, w których rozwijają się takie formy jak Stories, live’y, vlogi czy webinary. Nagrania video coraz częściej służą nie tylko rozrywce, ale i w biznesie. To tylko kwestia czasu, kiedy przyjdzie Ci zmierzyć się ze spotkaniem z obiektywem

Kamera potrafi onieśmielić, wprawić w zakłopotanie, a nawet zestresować. Dlaczego tak się dzieje i jak temu zaradzić? Jak w każdej dziedzinie – praktyka czyni mistrza, ale czy można coś zrobić, aby już na starcie występowanie przed kamerą wyszło dobrze?

1. Bądź przygotowany do nagrań

Nie przypadkowo podpunkt ten znalazł się na pierwszym miejscu. Nic nie zastąpi dobrego przygotowania się do występu przed kamerą. Czas spędzony na planie zdjęciowym w dużej części zależy od ilości czasu, który poświęcisz na ćwiczenie przed nagraniami. Ekipa filmowa często nie zna Twojego wystąpienia i nie zawsze będzie w stanie Ci pomóc. Jeśli nagrywasz sam – zaoszczędzisz wiele czasu na zastanawianiu się, już przed włączoną kamerą, co powiedzieć.

Stres często wynika z obawy przed nieznanym. Jeśli przygotujesz przed nagraniami swoją wypowiedź i zadbasz o odpowiedni research – będziesz czuć się po prostu pewniej. Przećwicz w odosobnieniu i na spokojnie to, co zamierzasz powiedzieć przed kamerą. Maksymalnie popracuj nad tym, na co masz wpływ na planie, czyli swoje przygotowanie.

2. Wypisz bullet-pointy

Przed nagraniami wypunktuj na kartce lub w notatniku, najważniejsze elementy Twojej wypowiedzi, o które “zahaczysz” swoją historię. Bullet-pointy mogą przyjąć formę pojedynczych wyrazów lub równoważników zdań. Przykładowa lista pomocnicza do wystąpienia przed kamerą:

– historia z rowerem w dzieciństwie
– “i tu dochodzimy do kluczowego pytania…”
– o sporcie w życiu codziennym
– czy bycie fit jest w modzie?
– blog i konkurs
– nawiązanie do historii z rowerem z dzieciństwa

Pamiętaj, żeby nie przygotowywać całego swojego wystąpienia na pamięć. Będzie to wyglądało nienaturalnie i mało wiarygodnie. Jeśli czujesz, że sobie nie poradzisz bez gotowego tekstu, przygotuj sobie sam pierwszy akapit – w myśl powiedzenia “pierwsze koty za płoty”. Badania pokazują, że największy stres gromadzi się na początku wypowiedzi publicznych i przed kamerą. 

3. Zdefiniuj swoich odbiorców i utrzymuj ich uwagę

Zanim przystąpisz do nagrań – koniecznie odpowiedz sobie na pytanie do kogo będziesz się zwracać w swoim wystąpieniu. Czy Twoimi odbiorcami są osoby młode, czy starsze? A może zależy Ci na uniwersalnej widowni? Czy oglądający znają profesjonalne słownictwo, którym na przykład planujesz się posługiwać?

Pamiętaj, że robisz video, aby podzielić się czymś, czego inni prawdopodobnie nie wiedzą. Niezależnie czy jest to wywiad, webinar czy podcast – przygotuj swoją wypowiedź tak, żeby była przystępna, zwięzła i konkretna. Zwracaj się do widzów bezpośrednio, zadawaj pytania, nad którymi można się zastanowić. To angażuje odbiorcę, przykuwa uwagę i nie pozwala się nudzić. 

Zobacz także: Czym jest pełna klatka? Podstawy foto-video

 

4. Ubierz się adekwatnie do nagrania

Twoje ubranie to bardzo istotny element wystąpienia przed kamerą. Strój powinien być dostosowany do tematu nagrania. Swoją prezencją pokazujesz, że masz szacunek do swoich odbiorców. Twój ubiór daje podświadomy komunikat widzom – “Jestem profesjonalny i wiem o czym mówię”.

Unikaj ubrań w gęstą kratkę lub paski. Kamera “nie lubi” takich wzorów, gdyż pojawia się wówczas zjawisko interferencji lub inaczej moiré (pl. mora). Polega ono na falowaniu i nakładaniu się na siebie gęsto ułożonych linii, zobacz poniżej.

źródło: insaneimpact.com

Jeśli chodzi o biżuterię i dodatki (np. okulary) – warto zwrócić uwagę na elementy, które mogą w trakcie nagrania odbijać światło lamp lub hałasować np. bransoletka lub zegarek z metalowym paskiem ocierający o stół.

5. Nie spiesz się w trakcie mówienia

Występowanie przed kamerą potrafi stresować. To normalne, jeśli na początku mówisz za szybko. Dlaczego tak się dzieje? Twój organizm odczuwa poddenerowanie w nowej sytuacji i intuicyjnie starasz się jak najszybciej skończyć to co masz do powiedzenia i “zejść z anteny”. Staraj się mówić powoli i wyraźnie. Praktyka czyni mistrza!

Dlaczego nie warto się spieszyć? Może Ci się to na początku wydawać nienaturalne, gdy mówisz powoli, ale zaufaj mi – przed kamerą czas po prostu szybciej leci. Wolniejsza wymowa to mniejsza szansa na pomyłkę, nie zjadasz wówczas końcówek wyrazów, robisz pauzy i akcentujesz zakończenia zdań. Gdy się nie spieszysz – możesz kontrolować swój głos i modulację. Po prostu przyjemniej się Ciebie słucha!

Robienie przerw między myślami (akapitami) to wygoda w montażu – ułatwia wycięcie pewnych kwestii i ewentualnych dubli. Ostatnim aspektem wartym uwagi jest utrzymanie poziomu głośności swojej mowy. Częstym nawykiem dla początkujących przed kamerą jest rozpoczynanie zdania głośno, a kończenie go cicho.

6. Zaprzyjaźnij się z mikrofonem

Dobry, czysty i wyraźny dźwięk to kluczowy element filmu. Przychodząc na plan zdjęciowy zwróć uwagę, albo nawet zapytaj, gdzie będzie znajdować się mikrofon zbierający Twój głos. Jeśli będzie on umieszczony na statywie przed Tobą  – pamiętaj, aby być zawsze skierowanym na wprost niego. Unikaj obracania się w bok i za siebie.

Jeżeli masz przypięty do siebie mikrofon krawatowy, tzw. pchełkę – zwróć uwagę na to, aby włosy jej nie zasłaniały. Unikaj też pocierania ręką w jego pobliżu w trakcie nagrania, na przykład poprawiając brodę lub drapiąc się w okolicy twarzy.  

7. Występowanie przed kamerą a makijaż

Tak jak przy ubiorze, makijaż powinien być dostosowany do tematyki i charakteru nagrywanego filmu. Make up filmowy różni się od tego używanego w trakcie sesji fotograficznych. Powinien on być bardziej stonowany i naturalny. Wyjątkiem są nietypowe, artystyczne formy video takie jak np. teledyski.

Nie zawsze na planie obecna jest makijażystka, dlatego warto zadbać o swoje “awaryjne” zaplecze.  Jeśli jesteś mężczyzną, mam dla Ciebie istotną wiadomość – puder to normalna sprawa w świecie filmu i powinieneś go zaakceptować.  Pomocne mogą się okazać także bibułki matujące, które są bardzo tanie i dostępne w każdej drogerii. Dodatkowo, jeśli masz problem z nadmierną potliwością – możesz założyć np. marynarkę lub koszulę w ciemnym odcieniu, o ile oczywiście pozwala na to konwencja filmu.

8. Patrz w kamerę

Niby oczywiste, a jednak nierzadko przysparza trudności w praktyce. Skup swój wzrok na obiektywie i staraj się jak najrzadziej spoglądać w inną stronę. Podobnie jak w trakcie tradycyjnej rozmowy – Twoi odbiorcy przez większość czasu będą patrzyli właśnie na Twoje oczy. Jeśli obiektyw za bardzo Cię onieśmiela, możesz kierować wzrok nieznacznie ponad niego – na przykład na napis umieszczony przez producenta kamery lub aparatu np. Canon.

Gdy nabierzesz wprawy w mówieniu – możesz spróbować skorzystać z promptera. Jest to urządzenie, które za pomocą tzw. lustra weneckiego wyświetla tekst bezpośrednio przed szkłem obiektywu. 

źródło: commons.wikimedia.org

Dlaczego nie polecam tego rozwiązania na początku? Przede wszystkim dlatego, że osoby, które nie miały wcześniej styczności z kamerą i wystąpieniami publicznymi – nie mają doświadczenia z interpretacją tekstu. Odczytywane z promptera zdania powinny być wygłaszane maksymalnie naturalnie i z odpowiednią intonacją oraz pauzami. 

Prompter świetnie sprawdzi się tam, gdzie niemożliwy lub mocno ograniczony jest montaż. Z tego rozwiązania korzystają m.in. prezenterzy serwisów informacyjnych.

Zobacz także: Jak zostać filmmakerem? – cz.1

 

9. Pokonaj stres i strach

Tak jak pisałem wyżej – stres to najczęściej obawa przed nieznanym. Oswójmy go zatem i przyjrzyjmy się najczęstszym czynnikom, które mogą go wywoływać przed kamerą:

źle dopasowane lub nieodpowiednie ubranie, w którym występująca osoba czuje się niewygodnie lub niekomfortowo

presja bycia “ON AIR” czyli zapomnienie o tym, że materiał podlega montażowi, a każdą wpadkę można wyciąć

bycie w centrum uwagi, podczas gdy reszta ekipy filmowej stoi w milczeniu poza kadrem. A do tego po prostu da się przyzwyczaić 🙂 

nieprzygotowanie przed nagraniami

skierowane w Twoją stronę światło, mikrofony i kamery

10. Bądź cierpliwy i wyrozumiały

Na planie często pracuje dużo ludzi i każdy odpowiada za oddzielny element produkcji. Aby współpraca przebiegała sprawnie, niezbędna jest dobra komunikacja i wyrozumiałość. Każdemu zależy, aby jego część składanki była udana – dźwiękowiec pilnuje czystego i wyraźnego audio, operatorzy kamer czuwają nad obrazem itd.

Bądź cierpliwy i daj czas całej ekipie za kamerami, aby mogła wszystko dobrze ustawić i wprowadzić ewentualne poprawki. Nierzadko nagrania się przedłużają lub wymagają wielu korekt – taka jest specyfika tej pracy. Zaufaj ludziom, którzy widzą Cię w kadrze i słyszą na odsłuchu – wszyscy chcą, abyś wypadł jak najlepiej!


Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny? Masz swoje przemyślenia? A może chciałbyś podzielić się z innymi swoimi spostrzeżeniami lub doświadczeniem? Koniecznie daj znać w komentarzu pod tym artykułem! Zapraszam Cię na mojego facebooka, aby nie przegapić nowych artykułów!

Zobacz także:

Film i fotografia, Wszystkie wpisy

Jak zostać filmmakerem? – cz.2
Czas czytania: 6 minut

Jak legalnie może pracować filmmaker? Freelancer czy filmowiec na etacie – co lepsze? Wady i zalety każdej z opcji. Jak wystawiać faktury VAT bez założonej działalności gospodarczej? Jak zostać filmmakerem – część 2!

Ten artykuł skierowany jest do osób, które rozpoczynają swoją przygodę z filmowaniem komercyjnym. Jeśli dopiero zaczynasz jako filmmaker – zapraszam Cię najpierw do pierwszej części artykułu tutaj.

Jak może pracować filmmaker?

Dla filmmakera możliwe są conajmniej dwie główne ścieżki rozwoju – jako samodzielny freelancer lub filmowiec na etacie w zespole produkcyjnym. Czasem możliwe jest ich łączenie, w zależności od dyspozycji czasu i tzw. “mocy przerobowych”. Tutaj nie ma podziału na lepsze i gorsze rozwiązanie. Każda droga ma swoje wady i zalety. Przejdźmy jednak do konkretów.

Filmowiec – freelancer

Będąc freelancerem, czyli z angielskiego – wolnym strzelcem – działasz samodzielnie i wybierasz (lub zdobywasz) klientów we własnym zakresie. To duże pole możliwości, bo gdy uda Ci się zbudować solidną renomę, będziesz mógł sam decydować z kim podjąć współpracę. Nie masz nikogo nad sobą, oprócz swojego klienta. Ty ustalasz godziny swojej pracy, a przy tym możesz montować filmy gdziekolwiek chcesz – w swoim domu, kawiarni czy np. biurze coworkingowym.

Będąc filmmakerem na jednoosobowej działalności gospodarczej możesz ubiegać się o różne dofinansowania i brać udział w programach wsparcia dla mikroprzedsiębiorstw. Realizując projekty i zarabiając pieniądze – cały wpływ trafia bezpośrednio do Ciebie.

Jeśli będziesz wystarczająco dobry, klienci będą w stanie zapłacić nierzadko duże sumy za produkcje video wychodzące spod Twojej ręki. Budując swojego rodzaju sieć poleceń od swoich zleceniodawców, jesteś w stanie w stosunkowo krótkim czasie – oczywiście przy rzetelnej i dobrej pracy – zarobić konkretne pieniądze. Brzmi fantastycznie? Pamiętaj, że każdy medal ma dwie strony.

Freelancer ma nie tylko sporą wolność, ale i dużo obowiązków. Można powiedzieć – sam jest swoim sterem, żeglarzem i okrętem. Zdobywanie nowych klientów, negocjacje, tworzenie scenariuszów, realizacja bieżących nagrań, postprodukcja materiałów, rozliczenia finansowe. To tylko część “daily job” freelancera.

Będąc filmmakerem na własnej działalności trzeba być przygotowanym zarówno na tygodnie pełne pracy i dobrych zleceń, jak i na okresy przestojów i opóźnień w płatnościach od swoich klientów. A te potrafią czasem mocno zatrząsnąć stabilnością finansową początkujących filmowców. 

Bycie filmmakerem-freelancerem to droga pełna obowiązków, czasem wyrzeczeń, ale i pozytywnych przygód. Trzeba pamiętać, że z racji tego, iż pracujemy najczęściej samodzielnie – istnieją realne bariery wielkości planów, które jesteśmy w stanie zrealizować. Duże reklamy i produkcje video nigdy nie powstają w pojedynkę. To opcja dla tych, którzy mocno cenią sobie niezależność, wolą wszystko od początku do końca robić sami i przede wszystkim zależy im na budowaniu marki osobistej.

Filmmaker pracujący w zespole produkcyjnym

Dużych produkcji nie da się tworzyć w pojedynkę. Dlatego istnieją zespoły produkcyjne, w skład których wchodzą operatorzy obrazu, dźwiękowcy, montażyści – jednym słowem cały pion produkcji filmowej. W zależności od domu produkcyjnego – zatrudniają one na stałe (etat) pracowników lub współpracują z freelancerami na umowach o dzieło/zlecenie/B2B. 

Filmmaker pracujący na etacie w domu produkcyjnym może skupić się na swoich stricte filmowych zadaniach. Agencje video posiadają swoją strukturę organizacyjną, księgowość, ludzi odpowiedzialnych za pozyskiwanie nowych klientów czy organizację planów filmowych i reklamowych. 

W tym przypadku również możliwa jest praca jednocześnie na wielu stanowiskach w zależności od planu, jednak w pewnym stopniu spada odpowiedzialność za każdy pojedynczy element produkcji. Każda z osób na planie może skupić się na swojej konkretnej pracy.

Pracując w domu produkcyjnym filmowiec może mieć także dostęp do wydajniejszego i bardziej zaawansowanego sprzętu wykorzystywanego na dużych planach zdjęciowych. Agencje filmowe nierzadko, oprócz własnego ekwipunku, korzystają z zasobów wypożyczalni, w zależności od realizowanego materiału i specyfiki planu.

Jak legalnie może pracować filmmaker – freelancer?

W przypadku współpracy filmowca z domem produkcyjnym (zwanym też np. agencją filmową) możliwe jest rozliczanie się w oparciu o umowę o pracę, o dzieło lub B2B. Tutaj wykonywana praca filmmakera, chociaż taka nazwa nie istnieje jeszcze w polskim ustawodawstwie, nie różni się niczym w kwestiach formalnych od innych zawodów.

Jak to jednak wygląda w przypadku freelancera? Legalne możliwości są dwie – własna działalność gospodarcza lub tzw. działalność nierejestrowana. Decyzja o wyborze drogi rozliczania się nie powinna przysporzyć większych kłopotów, gdyż wyznacznikiem jest konkretna kwota zarobków w danym miesiącu.

Dobra wiadomość dla tych, którzy chcą postawić swoje pierwsze kroki z filmowaniu komercyjnym. Nie trzeba, będąc filmmakerem, zakładać od razu działalności gospodarczej. Jeśli Twój przychód nie przekroczy w żadnym miesiącu 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia w Polsce (w każdym roku się ona zwiększa) i nie wykonywałeś innej działalności gospodarczej w ciągu ostatnich 5 lat –  możesz prowadzić tzw. działalność nierejestrowaną.

Działalność ta, jak wskazuje jej nazwa, nie wymaga od Ciebie rejestracji. Nie masz też obowiązku odprowadzania składek ZUS. Ponadto rozliczasz się tylko raz do roku – w trakcie składania standardowej deklaracji PIT-36 w wierszu 9 “Działalność nierejestrowana, określona w art. 20 ust. 1ba ustawy”. Więcej o tym rodzaju działalności przeczytasz klikając tutaj

Wystawianie faktur bez działalności gospodarczej

Może Cię to zdziwić, ale tak – możesz legalnie wystawiać faktury bez założonej działalności gospodarczej. Jest to ciekawa opcja i szczególnie atrakcyjna w momencie, gdy Twój potencjalny klient jako wymóg współpracy stawia wystawienie faktury VAT. Dokonasz tego za pośrednictwem na przykład useme.com – portalu dla freelancerów.

Useme pośredniczy pomiędzy Tobą, a Twoim klientem. Fakturę VAT wystawiasz w kilka minut, klient opłaca ją na wskazane przez Useme konto bankowe. Następnie, po odjęciu prowizji portalu i zaliczki na podatek dochodowy – przelew trafia do Ciebie. Pod koniec roku otrzymasz również PIT 11, który uwzględnisz w swoim rocznym zeznaniu podatkowym. 

Powyżej wkleiłem przykładowe wyliczenie z kalkulatora Useme. Dla przykładowej wartości umowy 850 PLN prowizja za rozliczenie faktury VAT bez działalności gospodarczej wyniesie 60,50 PLN. Z pomocą tego kalkulatora możesz od razu uwzględnić tę kwotę w wycenie dla swojego klienta. 

Dodatkowo jeśli jesteś osobą do 26. roku życia, koniecznie przeczytaj więcej o dodatkowej uldze “Zerowy PIT dla młodych” klikając tutaj

Ile zarabia filmmaker?

Ciężko ustalić medianę zarobków w zawodzie filmmakera. Każdy projekt wyceniany jest indywidualnie, a na cenę i koszty produkcji wpływa dużo czynników:

  • wykorzystywany sprzęt na nagraniach
  • ilość dni zdjęciowych
  • ilość materiału do postprodukcji
  • koszty logistyki (dojazd na nagrania, przejazdy pomiędzy lokalizacjami itp.)
  • wynagrodzenia dla aktorów i ew. podwykonawców
  • inne

Filmowiec może zarobić od małych – trzycyfrowych kwot do nawet kilkunastu tysięcy za projekt. W osobnym artykule, które pojawi się na tym blogu pokażę Ci uproszczony schemat, którym możesz się wspomagać wyceniając swoje projekty – w oparciu o realne kwoty netto.

Jak ja zostałem filmmakerem?

Ja obecnie wybrałem stałą współpracę i od ponad 3 lat działam w zgranym domu produkcyjnym filmcloud, w którym jestem operatorem obrazu, montażystą i lektorem. Uzasadniając mój wybór powiem, że cenię sobie pracę zespołową, lubię duże plany zdjęciowe i zdecydowanie wolę działać na stałe w danej ekipie, niż samodzielnie lub przy każdym projekcie z zupełnie innymi ludźmi.

Z mojej perspektywy wybór drogi zawodowej zależy wyłącznie od indywidualnych preferencji. Znam osobiście osoby pracujące zarówno w zespołach produkcyjnych oraz takie, które z powodzeniem i sukcesami działają w branży jako freelancerzy.


Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny? Podziel się swoją opinią koniecznie w komentarzu poniżej! Zapraszam Cię też do śledzenia mojego profilu na facebooku, żeby nie przegapić nowych publikacji! 


Zobacz także: