Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages
">
Film i fotografia, Wszystkie wpisy

Co to jest filtr ND? Dlaczego warto go używać?

Czas czytania: 4 minut

Co to jest filtr ND i do czego służy? Jakie wyróżniamy rodzaje filtrów szarych? Czy warto oszczędzać na zakupie takiego filtra? Dowiedz się co oznaczają cyfry umieszczone na nich!

Co to jest filtr ND i do czego służy?

Nazwa „filtr ND” wzięła się z języka angielskiego od słów neutral density, oznaczających neutralną gęstość. Wymiennie można również stosować nazwę filtr szary. Jest to przydatne akcesorium, które znajduje zastosowanie zarówno w filmie, jak i w fotografii. Filtr ND pozwala zmniejszyć ilość światła wpadającego przez obiektyw na matrycę kamery lub aparatu.

Mówiąc prostym językiem – filtra szarego użyjemy tam, gdzie mamy za dużo światła. Dzięki filtrowi ND nie będziemy musieli domykać przesłony obiektywu, a co za tym idzie – w jasnych warunkach oświetleniowych zachowamy rozmyte tło za filmowanym lub fotografowanym obiektem.

 

Dzięki wykorzystaniu filtra ND przy robieniu zdjęć, możliwe jest ustawianie w aparacie długich czasów naświetlania, a co za tym idzie – uzyskanie w fotografii krajobrazowej np. efektu gładkiej powierzchni wody oraz rozmytych chmur.

Rodzaje filtrów ND

Filtry ND można stosować także w przypadku kamerek sportowych oraz dronów

Filtry ND najczęściej występują w dwóch kształtach – okrągłym oraz prostokątnym. Te pierwsze nakręca się bezpośrednio na obiektyw, te drugie – zazwyczaj mocuje przed nim w specjalnej ramce. Warto także wspomnieć, że filtry szare mogą być już wbudowane w korpus kamery, pomiędzy matrycą, a obiektywem.

Takie rozwiązanie spotkamy np. w Canonie C200 lub Sony FS5 II. W tej drugiej kamerze dodatkowo jest to elektroniczny filtr ND o zmiennej gęstości optycznej, co oznacza, że jego zmiana jest płynna, a nie jak w przypadku starszej technologii – skokowa.

Jest jeszcze trzecia możliwość. Filtr szary może być wbudowany w adapter łączący obiektyw z korpusem kamery lub aparatu.

ZOBACZ TAKŻE: “Słowniczek terminów filmowych”

Filtry ND można podzielić także na stałe oraz zmienne (tzw. fadery). Jak zapewne możesz się już domyślić – te pierwsze posiadają stałą wartość (gęstość), a w tych drugich możliwa jest regulacja. Zaletą filtrów stałych jest świetna jakość obrazu i brak powstawania przebarwień oraz innych skaz na rejestrowanym materiale. Podstawowa wada nasuwa się sama – trzeba kupić kilka filtrów o różnej gęstości i wymieniać je w zależności od warunków oświetleniowych.

Zmienne filtry ND to duża wygoda i komfort użytkowania, ale nie są pozbawione wad. Na pewnych wartościach generują one niepożądaną winietę lub ciemny znak przypominający literę X w środku kadru. Przed zakupem warto zwrócić uwagę na jakość wykonania takiego filtra i poszukać opinii innych użytkowników.

Filtr połówkowy

Filtry szare połówkowe wykorzystywane są najczęściej w fotografii krajobrazowej. Są to inaczej zwane filtry ze zmienną gradacją szarości. Mówiąc prostym językiem – nie przyciemniają one całej powierzchni kadru, a jej część, na przykład połowę (stąd wzięła się ich nazwa), lub 2/3 wysokości kadru.

Przydają się one przy fotografowaniu nierównomiernie oświetlonej przestrzeni, z którą mogłaby sobie nie poradzić matryca aparatu o słabej rozpiętości tonalnej. Na przykład, gdy u góry kadru znajduje się bardzo jasne niebo, a u dołu zaciemnione skały lub góry. W zależności od modelu filtra połówkowego – miejsce gradacji może być stałe (np. w połowie kadru) lub regulowane.

Jak oznaczane są filtry ND?

Na filtrach szarych najczęściej spotkamy oznaczenie liczbowe np. “ND 2”. W tym konkretnym przypadku oznacza to, że dzięki użyciu filtra ND 2 zredukujemy ilość światła wpadającego przez obiektyw na matrycę o połowę. Następny filtr – ND 4 przepuści znów o połowę mniej światła od filtru ND 2, czyli 25% światła zastanego itd. Można więc zauważyć, że cyfra w oznaczeniu rośnie wykładniczo – tak samo jak gęstość filtra – ND 2, ND 4, ND 16, ND 32 itd. 

ZOBACZ TAKŻE: “Rodzaje obiektywów – podstawowe informacje”

W przypadku fotografii istotny będzie czas naświetlania zdjęć, gdy korzystamy z filtrów szarych. Załóżmy, że do wykonania poprawnie naświetlonego zdjęcia, bez żadnego filtra, ustawienie czasu wynosi 1/250. Jeśli założymy filtr ND 2 i nie będziemy zmieniać pozostałych parametrów, powinniśmy ustawić czas dwukrotnie dłuższy tj. 1/125, aby uzyskać identycznie naświetloną fotografię. Z filtrem ND 4 czas naświetlania zdjęcia wydłuży się czterokrotnie. W przypadku filtru ND 32 – czas wydłuży się 32 razy itd.

Czy warto korzystać z filtrów ND?

Zdecydowanie tak! Dobry zmienny filtr ND lub zestaw filtrów stałych to obowiązkowe wyposażenie każdego filmmakera. I tu jeszcze warto wspomnieć o pierścieniach redukcyjnych. Umożliwiają one zamontowanie tego samego filtra na różnej wielkości obiektywach. Jeśli nie chcesz przepłacać, a posiadasz kilka szkieł – rozważ zakup filtra ND o średnicy największego z nich, a do pozostałych dokup pierścienie redukcyjne.

Na jakości samych filtrów ND nie warto oszczędzać. Tanie rozwiązania najczęściej powodują winiety, miejscowe defekty lub przebarwienia nagrywanego materiału (najczęściej zielone lub czerwone). 


Czy ten artykuł Ci pomógł? Czy czegoś w nim zabrało? A może chciałbyś się podzielić swoimi spostrzeżeniami? Koniecznie daj znać w komentarzu poniżej! Zapraszam Cię także na mojego facebooka, aby być na bieżąco z nowymi artykułami na tym blogu! 

Zobacz także:

guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments